# Honnête et utile

- Id: `honestum_and_utility`
- Canonical url: `https://prokopton42.com/fr/concepts/honnete-et-utile/`
- Language: `fr`
- Editorial status: `substantive_editorial_draft`
- Content checksum: `1a176bc96b3fa1e2b79afd89d3fe7074f8e75abbab413c327e085bfc4698b5dc`

## Résumé

L’honnête et l’utile posent la question cicéronienne de savoir si l’avantage apparent peut réellement contredire la rectitude morale.

## Présentation

Dans le corpus actuel, cette annotation relie 2 628 passages de 239 œuvres, notamment Papiers d’Abraham Lincoln: documents attribués à Lincoln, Papiers d’Abraham Lincoln: courrier reçu et documents de contexte, Éthique à Eudème. Ces rapprochements donnent des points de comparaison vérifiables; ils ne supposent pas que chaque auteur emploie le concept dans le même sens.

## Definition evidence passages

```json
[
    "passage:schopenhauer.world:supplement-48",
    "passage:socrates.xenophon_memorabilia:4.1",
    "passage:seneca.epistulae_morales:90.35"
]
```

## Aliases

```json
[
    "honestum",
    "utile",
    "utility",
    "expedien",
    "moral rightness",
    "honnête",
    "utile"
]
```

## Statistics

```json
{
    "works": 239,
    "passages": 2628,
    "thinkers": 44,
    "traditions": 15
}
```

## Related traditions

```json
[
    {
        "id": "political-thought",
        "name": "Pensée politique et démocratie",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/courants-de-pensee/pensee-politique-democratie/"
    },
    {
        "id": "greek-roman-traditions",
        "name": "Traditions grecques et romaines",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/courants-de-pensee/traditions-grecques-romaines/"
    },
    {
        "id": "buddhism",
        "name": "Bouddhisme",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/courants-de-pensee/bouddhisme/"
    },
    {
        "id": "skepticism",
        "name": "Scepticisme",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/courants-de-pensee/scepticisme/"
    },
    {
        "id": "stoicism",
        "name": "Stoïcisme",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/courants-de-pensee/stoicisme/"
    },
    {
        "id": "chinese-thought",
        "name": "Pensées chinoises anciennes",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/courants-de-pensee/pensees-chinoises/"
    },
    {
        "id": "science",
        "name": "Sciences et pensée scientifique",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/courants-de-pensee/sciences-pensee-scientifique/"
    },
    {
        "id": "epicureanism",
        "name": "Épicurisme",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/courants-de-pensee/epicurisme/"
    },
    {
        "id": "modern-philosophy",
        "name": "Philosophie moderne et contemporaine",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/courants-de-pensee/philosophie-moderne-contemporaine/"
    },
    {
        "id": "psychology",
        "name": "Psychologie et psychanalyse",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/courants-de-pensee/psychologie-psychanalyse/"
    },
    {
        "id": "judaism",
        "name": "Judaïsme",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/courants-de-pensee/judaisme/"
    },
    {
        "id": "islam",
        "name": "Islam",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/courants-de-pensee/islam/"
    },
    {
        "id": "platonism",
        "name": "Socratisme et platonisme",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/courants-de-pensee/socratisme-platonisme/"
    },
    {
        "id": "new-thought",
        "name": "New Thought et science mentale",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/courants-de-pensee/new-thought-science-mentale/"
    },
    {
        "id": "christianity",
        "name": "Christianisme",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/courants-de-pensee/christianisme/"
    }
]
```

## Related works

```json
[
    {
        "id": "abraham_lincoln.papers_authored",
        "title": "Papiers d’Abraham Lincoln: documents attribués à Lincoln",
        "author": "Abraham Lincoln",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/abraham-lincoln/papiers-ecrits-par-lincoln/"
    },
    {
        "id": "abraham_lincoln.papers_context",
        "title": "Papiers d’Abraham Lincoln: courrier reçu et documents de contexte",
        "author": "Correspondants et dossier d’archive",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/abraham-lincoln-archive-correspondents/courrier-recu-et-contexte/"
    },
    {
        "id": "aristotle.eudemian_ethics",
        "title": "Éthique à Eudème",
        "author": "Aristote",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/aristotle/eudemian-ethics/"
    },
    {
        "id": "aristotle.metaphysics",
        "title": "Métaphysique",
        "author": "Aristote",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/aristotle/metaphysics/"
    },
    {
        "id": "aristotle.nicomachean_ethics",
        "title": "Éthique à Nicomaque",
        "author": "Aristote",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/aristotle/nicomachean-ethics/"
    },
    {
        "id": "aristotle.politics",
        "title": "Politique",
        "author": "Aristote",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/aristotle/politics/"
    },
    {
        "id": "aristotle.rhetoric",
        "title": "Rhétorique",
        "author": "Aristote",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/aristotle/rhetoric/"
    },
    {
        "id": "buddha.anguttara_nikaya",
        "title": "Aṅguttara Nikāya: discours classés par nombres",
        "author": "Siddhartha Gautama / Bouddha",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/buddha/anguttara-nikaya/"
    },
    {
        "id": "buddha.digha_nikaya",
        "title": "Dīgha Nikāya: recueil des longs discours",
        "author": "Siddhartha Gautama / Bouddha",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/buddha/digha-nikaya/"
    },
    {
        "id": "buddha.majjhima_nikaya",
        "title": "Majjhima Nikāya: recueil des discours de longueur moyenne",
        "author": "Siddhartha Gautama / Bouddha",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/buddha/majjhima-nikaya/"
    },
    {
        "id": "buddha.samyutta_nikaya",
        "title": "Saṃyutta Nikāya: discours groupés par thèmes",
        "author": "Siddhartha Gautama / Bouddha",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/buddha/samyutta-nikaya/"
    },
    {
        "id": "carneades.ancient_testimonia",
        "title": "Témoignages antiques sur Carnéade",
        "author": "Carnéade",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/carneades/ancient-testimonia/"
    },
    {
        "id": "chrysippus.svf_2",
        "title": "SVF II : logique et physique de Chrysippe",
        "author": "Chrysippe",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/chrysippus/svf-2/"
    },
    {
        "id": "chrysippus.svf_3",
        "title": "SVF III : éthique de Chrysippe",
        "author": "Chrysippe",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/chrysippus/svf-3/"
    },
    {
        "id": "cicero.academica",
        "title": "Académiques",
        "author": "Cicéron",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/cicero/academica/"
    },
    {
        "id": "cicero.brutus",
        "title": "Brutus ou Des orateurs illustres",
        "author": "Cicéron",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/cicero/brutus/"
    },
    {
        "id": "cicero.catilinarians",
        "title": "Catilinaires",
        "author": "Cicéron",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/cicero/catilinarians/"
    },
    {
        "id": "cicero.letters_to_atticus",
        "title": "Lettres à Atticus",
        "author": "Cicéron",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/cicero/letters-to-atticus/"
    },
    {
        "id": "cicero.letters_to_friends",
        "title": "Lettres aux familiers",
        "author": "Cicéron",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/cicero/letters-to-friends/"
    },
    {
        "id": "cicero.letters_to_quintus",
        "title": "Lettres à Quintus",
        "author": "Cicéron",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/cicero/letters-to-quintus/"
    },
    {
        "id": "cicero.lucullus",
        "title": "Lucullus, second livre des Académiques",
        "author": "Cicéron",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/cicero/lucullus/"
    },
    {
        "id": "cicero.de_divinatione",
        "title": "De la divination",
        "author": "Cicéron",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/cicero/de-divinatione/"
    },
    {
        "id": "cicero.de_officiis",
        "title": "Des devoirs",
        "author": "Cicéron",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/cicero/de-officiis/"
    },
    {
        "id": "cicero.de_finibus",
        "title": "Des fins des biens et des maux",
        "author": "Cicéron",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/cicero/de-finibus/"
    },
    {
        "id": "cicero.de_fato",
        "title": "Du destin",
        "author": "Cicéron",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/cicero/de-fato/"
    },
    {
        "id": "cicero.de_amicitia",
        "title": "De l’amitié",
        "author": "Cicéron",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/cicero/de-amicitia/"
    },
    {
        "id": "cicero.de_senectute",
        "title": "De la vieillesse",
        "author": "Cicéron",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/cicero/de-senectute/"
    },
    {
        "id": "cicero.de_oratore",
        "title": "De l’orateur",
        "author": "Cicéron",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/cicero/de-oratore/"
    },
    {
        "id": "cicero.de_legibus",
        "title": "Des lois",
        "author": "Cicéron",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/cicero/de-legibus/"
    },
    {
        "id": "cicero.de_natura_deorum",
        "title": "De la nature des dieux",
        "author": "Cicéron",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/cicero/de-natura-deorum/"
    },
    {
        "id": "cicero.de_republica",
        "title": "De la République",
        "author": "Cicéron",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/cicero/de-republica/"
    },
    {
        "id": "cicero.orator",
        "title": "L’Orateur",
        "author": "Cicéron",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/cicero/orator/"
    },
    {
        "id": "cicero.philippics",
        "title": "Philippiques",
        "author": "Cicéron",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/cicero/philippics/"
    },
    {
        "id": "cicero.paradoxa_stoicorum",
        "title": "Paradoxes des stoïciens",
        "author": "Cicéron",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/cicero/paradoxa-stoicorum/"
    },
    {
        "id": "cicero.tusculan_disputations",
        "title": "Tusculanes",
        "author": "Cicéron",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/cicero/tusculan-disputations/"
    },
    {
        "id": "cleanthes.svf_1",
        "title": "SVF I : Cléanthe",
        "author": "Cléanthe",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/cleanthes/svf-1/"
    },
    {
        "id": "cleanthes.pearson_fragments",
        "title": "Pearson : fragments de Cléanthe",
        "author": "Cléanthe",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/cleanthes/pearson-fragments/"
    },
    {
        "id": "confucius.analects",
        "title": "Entretiens de Confucius (Lúnyǔ)",
        "author": "Confucius",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/confucius/analects/"
    },
    {
        "id": "diogenes.laertius_book6",
        "title": "Vies des philosophes, livre VI: cyniques, par Diogène Laërce",
        "author": "Diogène Laërce",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/diogene-laerce/laertius-book6/"
    },
    {
        "id": "diogenes.lucian_sale",
        "title": "Philosophes à vendre, sections 7 à 11, par Lucien de Samosate",
        "author": "Lucien de Samosate",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/lucien-de-samosate/lucian-sale/"
    },
    {
        "id": "einstein.born_letters",
        "title": "Correspondance Born-Einstein: lettres d’Einstein",
        "author": "Albert Einstein",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/einstein/born-letters/"
    },
    {
        "id": "einstein.world_as_i_see_it",
        "title": "Comment je vois le monde",
        "author": "Albert Einstein",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/einstein/world-as-i-see-it/"
    },
    {
        "id": "elizabeth_carter.answers_to_objections",
        "title": "Réponses aux objections concernant la religion chrétienne, par Elizabeth Carter",
        "author": "Elizabeth Carter",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/elizabeth-carter/answers-to-objections/"
    },
    {
        "id": "elizabeth_carter.talbot_letters",
        "title": "Lettres d’Elizabeth Carter à Catherine Talbot",
        "author": "Elizabeth Carter",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/elizabeth-carter/talbot-letters/"
    },
    {
        "id": "elizabeth_carter.montagu_letters",
        "title": "Lettres d’Elizabeth Carter à Elizabeth Montagu",
        "author": "Elizabeth Carter",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/elizabeth-carter/montagu-letters/"
    },
    {
        "id": "elizabeth_carter.vesey_letters",
        "title": "Lettres d’Elizabeth Carter à Elizabeth Vesey",
        "author": "Elizabeth Carter",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/elizabeth-carter/vesey-letters/"
    },
    {
        "id": "epictetus.discourses",
        "title": "Entretiens d’Épictète, recueillis par Arrien",
        "author": "Épictète",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/epictete/discourses/"
    },
    {
        "id": "epictetus.enchiridion",
        "title": "Manuel d’Épictète",
        "author": "Épictète",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/epictete/manuel/"
    },
    {
        "id": "epicurus.letter_to_herodotus",
        "title": "Lettre à Hérodote",
        "author": "Épicure",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/epicure/letter-to-herodotus/"
    },
    {
        "id": "epicurus.letter_to_menoeceus",
        "title": "Lettre à Ménécée",
        "author": "Épicure",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/epicure/lettre-a-menecee/"
    },
    {
        "id": "epicurus.letter_to_pythocles",
        "title": "Lettre à Pythoclès",
        "author": "Épicure",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/epicure/letter-to-pythocles/"
    },
    {
        "id": "epicurus.principal_doctrines",
        "title": "Maximes capitales",
        "author": "Épicure",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/epicure/principal-doctrines/"
    },
    {
        "id": "epicurus.vatican_sayings",
        "title": "Sentences vaticanes",
        "author": "Épicure",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/epicure/vatican-sayings/"
    },
    {
        "id": "francis_of_assisi.later_rule",
        "title": "Règle confirmée",
        "author": "François d’Assise",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/francis-of-assisi/later-rule/"
    },
    {
        "id": "freud.traumdeutung",
        "title": "L’Interprétation des rêves",
        "author": "Sigmund Freud",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/freud/traumdeutung/"
    },
    {
        "id": "sartre.existentialisme_humanisme",
        "title": "L’existentialisme est un humanisme",
        "author": "Jean-Paul Sartre",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/jean-paul-sartre/existentialisme-humanisme/"
    },
    {
        "id": "locke.essay_human_understanding",
        "title": "Essai philosophique concernant l’entendement humain",
        "author": "John Locke",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/john-locke/essay-human-understanding/"
    },
    {
        "id": "locke.second_treatise",
        "title": "Second Traité du gouvernement civil",
        "author": "John Locke",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/john-locke/second-treatise/"
    },
    {
        "id": "jung.collected_papers_analytical_psychology",
        "title": "Essais réunis de psychologie analytique",
        "author": "Carl Gustav Jung",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/jung/collected-papers-analytical-psychology/"
    },
    {
        "id": "jung.psychologische_typen",
        "title": "Types psychologiques",
        "author": "Carl Gustav Jung",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/jung/psychologische-typen/"
    },
    {
        "id": "jung.psychology_of_the_unconscious",
        "title": "Psychologie de l’inconscient: métamorphoses et symboles de la libido",
        "author": "Carl Gustav Jung",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/jung/psychology-of-the-unconscious/"
    },
    {
        "id": "jung.theory_of_psychoanalysis",
        "title": "La Théorie de la psychanalyse",
        "author": "Carl Gustav Jung",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/jung/theory-of-psychoanalysis/"
    },
    {
        "id": "laozi.daodejing",
        "title": "Daodejing, Livre de la Voie et de la Vertu",
        "author": "Lao Tseu",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/lao-tseu/daodejing/"
    },
    {
        "id": "marcus_aurelius.meditations",
        "title": "Pensées à moi-même",
        "author": "Marc Aurèle",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/marc-aurele/meditations/"
    },
    {
        "id": "montaigne.essais",
        "title": "Essais",
        "author": "Michel de Montaigne",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/montaigne/essais/"
    },
    {
        "id": "moses.genesis",
        "title": "Genèse",
        "author": "Moïse",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/moses/genesis/"
    },
    {
        "id": "moses.leviticus",
        "title": "Lévitique",
        "author": "Moïse",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/moses/leviticus/"
    },
    {
        "id": "muhammad.quran",
        "title": "Le Coran",
        "author": "Mahomet",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/muhammad/coran/"
    },
    {
        "id": "musonius_rufus.discourses",
        "title": "Entretiens de Musonius Rufus rapportés par Lucius",
        "author": "Musonius Rufus",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/musonius-rufus/discourses/"
    },
    {
        "id": "nietzsche.beyond_good_evil",
        "title": "Par-delà bien et mal",
        "author": "Friedrich Nietzsche",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/nietzsche/beyond-good-evil/"
    },
    {
        "id": "nietzsche.human_all_too_human_1",
        "title": "Humain, trop humain I",
        "author": "Friedrich Nietzsche",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/nietzsche/human-all-too-human-1/"
    },
    {
        "id": "panaetius.fowler_fragments",
        "title": "Fragments de Panétius dans l’édition Fowler",
        "author": "Panétius",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/panaetius/fowler-fragments/"
    },
    {
        "id": "plato.alcibiades_1",
        "title": "Premier Alcibiade",
        "author": "Platon",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/platon/alcibiades-1/"
    },
    {
        "id": "plato.alcibiades_2",
        "title": "Second Alcibiade, dialogue pseudo-platonicien",
        "author": "Platon",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/platon/alcibiades-2/"
    },
    {
        "id": "plato.charmides",
        "title": "Charmide",
        "author": "Platon",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/platon/charmides/"
    },
    {
        "id": "plato.cleitophon",
        "title": "Clitophon",
        "author": "Platon",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/platon/cleitophon/"
    },
    {
        "id": "plato.cratylus",
        "title": "Cratyle",
        "author": "Platon",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/platon/cratylus/"
    },
    {
        "id": "plato.critias",
        "title": "Critias",
        "author": "Platon",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/platon/critias/"
    },
    {
        "id": "plato.epinomis",
        "title": "Épinomis, appendice ancien aux Lois",
        "author": "Platon",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/platon/epinomis/"
    },
    {
        "id": "plato.epistles",
        "title": "Lettres attribuées à Platon",
        "author": "Platon",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/platon/epistles/"
    },
    {
        "id": "plato.euthydemus",
        "title": "Euthydème",
        "author": "Platon",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/platon/euthydemus/"
    },
    {
        "id": "plato.hipparchus",
        "title": "Hipparque, dialogue pseudo-platonicien",
        "author": "Platon",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/platon/hipparchus/"
    },
    {
        "id": "plato.hippias_major",
        "title": "Hippias majeur",
        "author": "Platon",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/platon/hippias-major/"
    },
    {
        "id": "plato.laches",
        "title": "Lachès",
        "author": "Platon",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/platon/laches/"
    },
    {
        "id": "plato.laws",
        "title": "Les Lois",
        "author": "Platon",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/platon/laws/"
    },
    {
        "id": "plato.lovers",
        "title": "Les Rivaux, dialogue pseudo-platonicien",
        "author": "Platon",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/platon/lovers/"
    },
    {
        "id": "plato.lysis",
        "title": "Lysis",
        "author": "Platon",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/platon/lysis/"
    },
    {
        "id": "plato.menexenus",
        "title": "Ménexène",
        "author": "Platon",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/platon/menexenus/"
    },
    {
        "id": "plato.meno",
        "title": "Ménon",
        "author": "Platon",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/platon/meno/"
    },
    {
        "id": "plato.parmenides",
        "title": "Parménide",
        "author": "Platon",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/platon/parmenides/"
    },
    {
        "id": "plato.phaedo",
        "title": "Phédon",
        "author": "Platon",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/platon/phaedo/"
    },
    {
        "id": "plato.phaedrus",
        "title": "Phèdre",
        "author": "Platon",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/platon/phaedrus/"
    },
    {
        "id": "plato.republic",
        "title": "La République",
        "author": "Platon",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/platon/republique/"
    },
    {
        "id": "plato.sophist",
        "title": "Le Sophiste",
        "author": "Platon",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/platon/sophist/"
    },
    {
        "id": "plato.statesman",
        "title": "Le Politique",
        "author": "Platon",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/platon/statesman/"
    },
    {
        "id": "plato.symposium",
        "title": "Le Banquet",
        "author": "Platon",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/platon/symposium/"
    },
    {
        "id": "plato.theages",
        "title": "Théagès, dialogue d’attribution contestée",
        "author": "Platon",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/platon/theages/"
    },
    {
        "id": "plutarch.caesar",
        "title": "Vie de César",
        "author": "Plutarque",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/plutarch/caesar/"
    },
    {
        "id": "plutarch.cato_younger",
        "title": "Vie de Caton le Jeune",
        "author": "Plutarque",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/plutarch/cato-younger/"
    },
    {
        "id": "plutarch.how_young_man_should_study_poetry",
        "title": "Comment le jeune homme doit écouter les poètes",
        "author": "Plutarque",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/plutarch/how-young-man-should-study-poetry/"
    },
    {
        "id": "plutarch.common_conceptions_against_stoics",
        "title": "Des notions communes contre les stoïciens",
        "author": "Plutarque",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/plutarch/common-conceptions-against-stoics/"
    },
    {
        "id": "plutarch.on_curiosity",
        "title": "De la curiosité",
        "author": "Plutarque",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/plutarch/on-curiosity/"
    },
    {
        "id": "plutarch.moral_virtue",
        "title": "De la vertu morale",
        "author": "Plutarque",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/plutarch/moral-virtue/"
    },
    {
        "id": "plutarch.stoic_self_contradictions",
        "title": "Des contradictions des stoïciens",
        "author": "Plutarque",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/plutarch/stoic-self-contradictions/"
    },
    {
        "id": "plutarch.tranquillity_of_mind",
        "title": "De la tranquillité de l’âme, Plutarque",
        "author": "Plutarque",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/plutarch/tranquillity-of-mind/"
    },
    {
        "id": "plutarch.face_in_moon",
        "title": "Sur le visage qui apparaît dans la Lune",
        "author": "Plutarque",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/plutarch/face-in-moon/"
    },
    {
        "id": "plutarch.table_talk",
        "title": "Propos de table",
        "author": "Plutarque",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/plutarch/table-talk/"
    },
    {
        "id": "raphael_enthoven.actu_philosophia_2011",
        "title": "Entretien autour du Philosophe de service",
        "author": "Raphaël Enthoven",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/raphael-enthoven/actu-philosophia-2011/"
    },
    {
        "id": "seneca.consolatio_ad_helviam",
        "title": "Consolation à Helvia, sa mère",
        "author": "Sénèque",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/seneque/consolatio-ad-helviam/"
    },
    {
        "id": "seneca.consolatio_ad_marciam",
        "title": "Consolation à Marcia",
        "author": "Sénèque",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/seneque/consolatio-ad-marciam/"
    },
    {
        "id": "seneca.consolatio_ad_polybium",
        "title": "Consolation à Polybe",
        "author": "Sénèque",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/seneque/consolatio-ad-polybium/"
    },
    {
        "id": "seneca.de_beneficiis",
        "title": "Des bienfaits",
        "author": "Sénèque",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/seneque/de-beneficiis/"
    },
    {
        "id": "seneca.de_brevitate_vitae",
        "title": "De la brièveté de la vie",
        "author": "Sénèque",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/seneque/de-brevitate-vitae/"
    },
    {
        "id": "seneca.de_clementia",
        "title": "De la clémence",
        "author": "Sénèque",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/seneque/de-clementia/"
    },
    {
        "id": "seneca.de_constantia_sapientis",
        "title": "De la constance du sage",
        "author": "Sénèque",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/seneque/de-constantia-sapientis/"
    },
    {
        "id": "seneca.de_ira",
        "title": "De la colère",
        "author": "Sénèque",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/seneque/de-ira/"
    },
    {
        "id": "seneca.de_otio",
        "title": "Du loisir",
        "author": "Sénèque",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/seneque/de-otio/"
    },
    {
        "id": "seneca.de_providentia",
        "title": "De la providence",
        "author": "Sénèque",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/seneque/de-providentia/"
    },
    {
        "id": "seneca.de_tranquillitate_animi",
        "title": "De la tranquillité de l’âme",
        "author": "Sénèque",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/seneque/de-tranquillitate-animi/"
    },
    {
        "id": "seneca.de_vita_beata",
        "title": "De la vie heureuse",
        "author": "Sénèque",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/seneque/de-vita-beata/"
    },
    {
        "id": "seneca.epistulae_morales",
        "title": "Lettres à Lucilius",
        "author": "Sénèque",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/seneque/lettres-a-lucilius/"
    },
    {
        "id": "seneca.naturales_quaestiones",
        "title": "Questions naturelles",
        "author": "Sénèque",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/seneque/naturales-quaestiones/"
    },
    {
        "id": "sextus_empiricus.outlines",
        "title": "Esquisses pyrrhoniennes",
        "author": "Sextus Empiricus",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/sextus-empiricus/outlines/"
    },
    {
        "id": "socrates.aristophanes_clouds",
        "title": "Socrate dans Les Nuées d’Aristophane",
        "author": "Aristophane",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/aristophane/aristophanes-clouds/"
    },
    {
        "id": "socrates.plato_apology",
        "title": "Socrate dans l’Apologie de Platon",
        "author": "Platon",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/platon/plato-apology/"
    },
    {
        "id": "socrates.plato_charmides",
        "title": "Socrate dans le Charmide de Platon",
        "author": "Platon",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/platon/plato-charmides/"
    },
    {
        "id": "socrates.plato_crito",
        "title": "Socrate dans le Criton de Platon",
        "author": "Platon",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/platon/plato-crito/"
    },
    {
        "id": "socrates.plato_euthyphro",
        "title": "Socrate dans l’Euthyphron de Platon",
        "author": "Platon",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/platon/plato-euthyphro/"
    },
    {
        "id": "socrates.plato_gorgias",
        "title": "Socrate dans le Gorgias de Platon",
        "author": "Platon",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/platon/plato-gorgias/"
    },
    {
        "id": "socrates.plato_laches",
        "title": "Socrate dans le Lachès de Platon",
        "author": "Platon",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/platon/plato-laches/"
    },
    {
        "id": "socrates.plato_meno",
        "title": "Socrate dans le Ménon de Platon",
        "author": "Platon",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/platon/plato-meno/"
    },
    {
        "id": "socrates.plato_phaedo",
        "title": "Socrate dans le Phédon de Platon",
        "author": "Platon",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/platon/plato-phaedo/"
    },
    {
        "id": "socrates.plato_phaedrus",
        "title": "Socrate dans le Phèdre de Platon",
        "author": "Platon",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/platon/plato-phaedrus/"
    },
    {
        "id": "socrates.plato_protagoras",
        "title": "Socrate dans le Protagoras de Platon",
        "author": "Platon",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/platon/plato-protagoras/"
    },
    {
        "id": "socrates.plato_republic",
        "title": "Socrate dans La République de Platon",
        "author": "Platon",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/platon/plato-republic/"
    },
    {
        "id": "socrates.plato_symposium",
        "title": "Socrate dans Le Banquet de Platon",
        "author": "Platon",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/platon/plato-symposium/"
    },
    {
        "id": "socrates.plato_theaetetus",
        "title": "Socrate dans le Théétète de Platon",
        "author": "Platon",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/platon/plato-theaetetus/"
    },
    {
        "id": "socrates.xenophon_apology",
        "title": "Socrate dans l’Apologie de Xénophon",
        "author": "Xénophon",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/xenophon/xenophon-apology/"
    },
    {
        "id": "socrates.xenophon_memorabilia",
        "title": "Socrate dans les Mémorables de Xénophon",
        "author": "Xénophon",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/xenophon/xenophon-memorabilia/"
    },
    {
        "id": "socrates.xenophon_oeconomicus",
        "title": "Socrate dans l’Économique de Xénophon",
        "author": "Xénophon",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/xenophon/xenophon-oeconomicus/"
    },
    {
        "id": "socrates.xenophon_symposium",
        "title": "Socrate dans Le Banquet de Xénophon",
        "author": "Xénophon",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/xenophon/xenophon-symposium/"
    },
    {
        "id": "spinoza.ethics_en",
        "title": "Éthique, manifestation anglaise",
        "author": "Baruch Spinoza",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/spinoza/ethics-en/"
    },
    {
        "id": "spinoza.ethics_fr",
        "title": "Éthique, traduction française d’Émile Saisset",
        "author": "Baruch Spinoza",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/spinoza/ethics-fr/"
    },
    {
        "id": "spinoza.emendation_en",
        "title": "Traité de la réforme de l’entendement, manifestation anglaise",
        "author": "Baruch Spinoza",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/spinoza/emendation-en/"
    },
    {
        "id": "spinoza.political_treatise_en",
        "title": "Traité politique, manifestation anglaise",
        "author": "Baruch Spinoza",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/spinoza/political-treatise-en/"
    },
    {
        "id": "spinoza.short_treatise_fr",
        "title": "Court Traité de Dieu, de l’homme et de son bien-être, manifestation française",
        "author": "Baruch Spinoza",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/spinoza/short-treatise-fr/"
    },
    {
        "id": "spinoza.letters_en",
        "title": "Correspondance de Spinoza: lettres écrites par Spinoza, manifestation anglaise",
        "author": "Baruch Spinoza",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/spinoza/letters-en/"
    },
    {
        "id": "spinoza.theologico_political_treatise_en",
        "title": "Traité théologico-politique, manifestation anglaise",
        "author": "Baruch Spinoza",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/spinoza/theologico-political-treatise-en/"
    },
    {
        "id": "spinoza.emendation_fr",
        "title": "Traité de la réforme de l’entendement, traduction française d’Émile Saisset",
        "author": "Baruch Spinoza",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/spinoza/emendation-fr/"
    },
    {
        "id": "sunzi.sunzi_bingfa",
        "title": "Sunzi Bingfa, L’Art de la guerre",
        "author": "Sun Tzu",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/sunzi/art-de-la-guerre/"
    },
    {
        "id": "thomas_aquinas.summa_contra_gentiles",
        "title": "Somme contre les Gentils",
        "author": "Thomas d'Aquin",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/thomas-aquinas/summa-contra-gentiles/"
    },
    {
        "id": "thomas_aquinas.summa_theologiae",
        "title": "Somme théologique",
        "author": "Thomas d'Aquin",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/thomas-aquinas/summa-theologiae/"
    },
    {
        "id": "troward.creative_process",
        "title": "Le processus créateur dans l’individu",
        "author": "Thomas Troward",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/thomas-troward/creative-process/"
    },
    {
        "id": "troward.edinburgh_lectures",
        "title": "Les conférences d’Édimbourg sur la science mentale",
        "author": "Thomas Troward",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/thomas-troward/edinburgh-lectures/"
    },
    {
        "id": "zeno.svf_1",
        "title": "Stoicorum Veterum Fragmenta I: Zénon de Kition",
        "author": "Zénon de Kition",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/zeno/svf-1/"
    },
    {
        "id": "zeno.pearson_fragments",
        "title": "The Fragments of Zeno and Cleanthes: section Zénon, édition d’A. C. Pearson",
        "author": "Zénon de Kition",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/zeno/pearson-fragments/"
    },
    {
        "id": "elizabeth_carter.epictetus_translation",
        "title": "Œuvres d’Épictète, traduction anglaise d’Elizabeth Carter",
        "author": "Épictète",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/epictete/epictetus-translation/"
    },
    {
        "id": "elizabeth_carter.translated_algarotti",
        "title": "La Philosophie de Sir Isaac Newton expliquée à l’usage des dames, d’Algarotti, traduction d’Elizabeth Carter",
        "author": "Francesco Algarotti",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/francesco-algarotti/translated-algarotti/"
    },
    {
        "id": "elizabeth_carter.translated_crousaz",
        "title": "Examen de l’Essai sur l’homme de Pope, par Jean-Pierre de Crousaz, traduction d’Elizabeth Carter",
        "author": "Jean-Pierre de Crousaz",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/jean-pierre-de-crousaz/translated-crousaz/"
    },
    {
        "id": "bible.old_testament",
        "title": "La Bible. Ancien Testament",
        "author": "Traditions bibliques",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/traditions-bibliques/la-bible-ancien-testament/"
    },
    {
        "id": "bible.new_testament",
        "title": "La Bible. Nouveau Testament",
        "author": "Traditions bibliques",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/traditions-bibliques/la-bible-nouveau-testament/"
    },
    {
        "id": "bible.gospels",
        "title": "Les quatre Évangiles",
        "author": "Traditions évangéliques",
        "url": "https://prokopton42.com/fr/ouvrages/traditions-evangeliques/les-quatre-evangiles/"
    }
]
```
