Contre les professeurs, livres I à VI de Contre les savants Section 168

ὃ τελέως ἦν ἀπίθανον τὸ γὰρ ἐπιδεχόμενον πρόσθεσιν προῦπόκειται τῆς προσθέσεως, οὐ μὴν τὸ γινόμενον ἐκ τῆς προσθέσεως προϋπόκειται ταύτης. οὐκ ἄρα οὖν τῷ γινομένῳ ἐκ τῆς προσθέσεως τοῦ μῆνιν ἑξαμέτρῳ στίχῳ προστίθεται τὸ μῆιν ὅτε μὲν γὰρ γίνεται ἡ πρόσθεσις, οὔπω ἑξάμετρός ἐστιν, ὅτε δὲ ἔστιν ἑξάμετρος, οὐκέτι γίνεται ἡ πρόσθεσις. πλὴν συν- ἤκται τὸ προκείμενον, καὶ μήτε προσθέσεως μήτε ἀφαιρέ- σεως οὔσης ἀναιρεῖται ὁ προειρημένος τοῦ μερισμοῦ τρόπος. Ἀλλὰ δὴ πάλιν τὴν ἐν τούτοις τῶν γραμματικῶν ἀκρίβειαν κατανοήσαντες, φέρε καὶ τῆς ἐν τῷ γράφειν αὐτῶν δυνάμεως ἀποπειραθῶμεν. ΙΙερὶ ἀρθογρα φία ς

This was utterly implausible. For what admits an addition exists before the addition, whereas what comes into being from the addition does not exist before it. “Wrath,” therefore, is not added to the hexameter verse produced by the addition of “wrath”: when the addition is occurring, it is not yet a hexameter, and when it is a hexameter, the addition is no longer occurring. In short, the proposed conclusion has been established, and since there is neither addition nor removal, the aforesaid manner of division is abolished.

But come, having once again observed the grammarians’ precision in these matters, let us also test their ability in writing.

On orthography

Mais cela est tout à fait invraisemblable. Ce qui reçoit une addition existe avant elle, tandis que ce qui résulte de l’addition ne lui préexiste pas. «Colère» n’est donc pas ajouté au vers hexamètre qui résulte de son addition: au moment où l’addition s’effectue, il n’est pas encore hexamètre; lorsqu’il est hexamètre, l’addition ne s’effectue plus. Bref, la conclusion proposée est établie: puisqu’il n’existe ni addition ni soustraction, le mode de division précédemment décrit est aboli. Mais après avoir encore considéré la précision des grammairiens en ces matières, allons mettre aussi à l’épreuve leur aptitude à écrire.

De l’orthographe