Stoicorvm Vetervm Fragmenta – Volume 3
- Availability
- Text available
- Text quality
- Automatic checks passed
- Text format
- Text recognized from the scan
- Document type
- Scholarly study
- Usage rights
- Public domain
- Excerpts
- 513
page 6
2S "
CABR
At. AR FN 07029
SEP» 166 ἢ "^
€ :
«C
isrry or T0005
4121539
Alle Rechte, auch die der Übersetzung, des auszugsweisen Nachdruckes
und der fotomechanischen Wiedergabe, vorbehalten
(9 B. G. Teubner Verlagsgesellschaft mbH, Stuttgart 1964
Printed in Germany
Druck: Jnlius Beltz, Weinheim a. d. B.
page 11
l Diog. Laért. VII 84. Τὸ δὲ ἠϑικὸν μέρος τῆς φιλοσοφίας δι-
αἱροῦσιν εἴς ve τὸν περὶ δρμῆς καὶ εἰς τὸν περὶ ἀγαϑῶν καὶ
κακῶν τόπον καὶ εἰς τὸν περὶ παϑῶν καὶ περὶ ἀρετῆς καὶ περὶ
τέλους περί τε τῆς πρώτης ἀξίας καὶ τῶν πράξεων καὶ περὶ
τῶν καϑηκόντων προτροπῶν τε καὶ ἀποτροπῶν. καὶ οὕτω δ᾽ s
ὑποδιαιροῦσιν οἵ περὶ Χρύσιππον καὶ ᾿Αρχέδημον καὶ Ζήνωνα τὸν
Ταρσέα καὶ ᾿Α“πολλόδωρον καὶ Διογένην καὶ ᾿Αντίπατρον καὶ Ποσει-
δώνιον. Ὁ μὲν γὰρ Κιττιεὺς Ζήνων καὶ ὁ Κλεάνϑης, ὡς ἂν ἀρχαι-
ότεροι, ἀφελέστερον περὶ τῶν πραγμάτων διέλαβον. οὗτοι δὲ διεῖλον
καὶ τὸν λογικὸν καὶ τὸν φυσικόν. 10
' Ethica I.
De fine bonorum.
ἶ $ 1. Explieatur ,,finis bonorum«
seeundum Síoieos.
2 Stobaeus ecl II p. 46 W. (ex Arii Didymi epitome). λέγεται δ᾽ τὸ
ὑπὸ uiv τῶν Στωϊκῶν ὁρικῶς᾽ «,.τέλος ἐστὶν οὗ ἕνεκα πάντα πράτ-
τεται καϑηκόντως, αὐτὸ δὲ πράττεται οὐδενὸς ἕνεκα. κἀκείνως"
»οὗ χάριν τἄλλα, αὐτὸ δ᾽ οὐδενὸς ἕνεκα.“ Καὶ πάλιν᾽ 4g! ὃ πάντα
τὰ ἐν τῷ βίῳ πραττόμενα καϑηκόντως τὴν ἀναφορὰν λαμβάνει,
αὐτὸ δ᾽ ἐπ’ οὐδέν." 30
8 Stobaeus ecl. II 76,16 W. Τὸ δὲ τέλος λέγεσθαι τριχῶς ὑπὸ τῶν
] ἐκ τῆς αἱρέσεως ταύτης᾽ τό vs γὰρ τελικὸν ἀγαϑὸν λέγεσϑαι τέλος ἐν
τῇ φιλολόγῳ συνηϑείᾳ, ὡς τὴν ὁμολογίαν λέγουσι τέλος εἶναι" λέγουσι δὲ
καὶ τὸν σκοπὸν τέλος, οἷον τὸν ὁμολογούμενον βίον ἀναφορικῶς λέγοντες
ἐπὶ τὸ παρακείμενον κατηγόρημα᾽ κατὰ δὲ τὸ τρίτον σημαινόμενον λέγουσι ss
τέλος τὸ ἔσχατον τῶν ὀρεκτῶν, ἐφ᾽ ὃ πάντα τὰ ἄλλα ἀναφέρεσϑαι.
4 Diog. Laért. VII 87. πάλιν δ᾽ ἴσον ἐστὶ τὸ κατ᾽ ἀρετὴν
ξῆν τῷ κατ᾽ ἐμπειρίαν τῶν φύσει συμβαινόντων ξῆν, ὥς φησι
Χρύσιππος ἐν τῷ πρώτῳ περὶ Τελῶν. μέρη γάρ εἰσιν αἱ ἡμέτε-
Qui φύσεις τῆς τοῦ ὅλου. διόπερ τέλος γίνεται τὸ ἀκολούϑως τῇ 30
ὅ καὶ om. BP. 1 Διογένη B. - 1" κἀκείνως Wachsm., κρατῖνος FP.
20 οὐδέν Lipsius, οὐδενός libri. 246 ἐφ᾽ ó libri, corr. Heeren.'
page 12, segment 1/2
4 DE FINE BONORUM.
φύσει ξῆν᾽ ὕπερ ἐστὶ κατά τε τὴν αὑτοῦ καὶ κατὰ viv τῶν ὅλων, οὐ-
δὲν ἐνεργοῦντας ὧν ἀπαγορεύειν εἴωϑεν ὃ νόμος ὁ κοινός, ὅσπερ ἐστὶν
ὁ ὀρϑὸς λόγος διὰ πάντων ἐρχόμενος, ὁ αὐτὸς Gv τῷ ZW, καϑηγε-
μόνι τούτῳ τῆς τῶν ὄντων διοικήσεως ὄντι.. εἶναι δ᾽ αὐτὸ τοῦτο τὴν
ετοῦ εὐδαίμονος ἀρετὴν χαὶ εὔροιαν βίου, ὅταν πάντα πράττηται
κατὰ τὴν συμφωνίαν τοῦ παρ᾽ ἑκάστῴ δαίμονος πρὸς τὴν τοῦ ὅλου
διοικητοῦ βούλησιν.
ibid. 89. φύσιν δὲ Χρύσιππος μὲν ἐξακούει, jj ἀκολούϑως δεῖ
ξῆν τήν ve κοινὴν καὶ ἰδίως τὴν ἀνθρωπίνην.
10 5 Commenta Lucani lib. II 380 p. 18 Us. His versibus declara-
vit Stoicum Catonem fuisse: cuius philosophiae finis secundum Chry-
sippum ille est ὁμολογουμένως τῇ φύσει ξῆν, hoc est: congruenter
nalurae vivere. :
6 Clem. Al. Strom. V 14 p. 703 Pott. ἐντεῦϑεν of uiv Στωϊκοὶ
15 τὸ τέλος τῆς φιλοσοφίας τὸ ἀκολούϑως τῇ φύσει ζῆν εἰρήκασι.
7 Philo de plantatione Νοῦ $ 49 Vol ΠῚ p. 143,20 Ὑ͵7επά!. Τὸ γὰρ
ἀκολουϑίᾳ φύσεως ἰσχῦσαι fiv εὐδαιμονίας τέλος εἶπον oi πρῶτοι.
' 8 Philo de migrat. Abrah. 8 128 Vol II p. 293,4 Wendl. Τοῦτο
δέ ἐστι τὸ παρὰ τοῖς ἄριστα φιλοσοφήσασιν ἀδόμενον τέλος, τὸ ἀκολούϑως
30 τῇ φύσει ζῆν.
9 Clem. Al Strom. II p. 482 Pott. ἐντεῦϑεν καὶ οὗ Στωϊκοὶ τὸ
ἀκολούϑως τῇ φύσει ξῆν τέλος εἶναι ἐδογμάτισαν, τὸν ϑεὸν εἰς φύσιν μετο-
γομάσαντες ἀπρεπῶς" ἐπειδὴ ἡ φύσις καὶ εἰς φυτὰ --- --- καὶ εἰς λίϑους
διατείνει.
36 10 Philo de Moyse lib III Vol. II Mang. p. 158. ἐφιεμένην τῆς
ἄκρας εὐδαιμονίας καὶ τοῦ τέλους, ἐφ᾽ ὃ σπεύδειν ἀναγκαῖον xol τὰς πρά-
Eng ἁπάσας ἀναφέρειν, στοχαζομένους ὥσπερ ἐν ταῖς τοξείαις σκοποῦ τοῦ
περὶ βίον.
11 Cicero de finibus ΠῚ 23. Atque ut membra nobis ita data sunt,
so uf ad quandam rationem vivendi data esse appareat, sie appetitio animi,
quae ὁρμὴ Graece vocatur, non ad quodvis genus vitae, sed ad
page 12, segment 2/2
quandam
formam vivendi videtur data, itemque et ratio et perfecta ratio. 24. ut
enim histrioni actio, saltatori motus non quivis, sed certus quidam est
datus, sic vita agenda est eerto genere quodam, non quolibet; quod genus
86 conveniens consentaneumque dicimus. Nec enim gubernationi aut medi-
cinae similem sapientiam esse arbitramur, sed actioni illi potius,
quam modo dixi, et saltationi, ut in ipsa insit, non foris petatur
extremum, id est artis effectio. Et tamen est etiam alia cum his
ipsis artibus sapientiae dissimilitudo, propterea quod in illis quae recte
40 facta sunt, non continent tamen omnes partes, e quibus constant; quae
autem - - illi appellant κατορϑώματα, omnes numeros virtutis continent.
Sola enim sapientia in se tota conversa est. - - 25. Sapientia enim et
1 τὲ scripsi, ye libri. 2 ὅπερ BP. 3 ἐρχόμενος (sed & in litura) P* ||
Ἂς Bé t in lit. P*. 23 vulgo εὐπρεπῶς. 30 appareant libri, corr.
ambin.
page 13, segment 1/2
DE FINE BONORUM. 5
animi magnitudinem complectitur et iustitiam et ut omnia, quae homini
accidant, infra se esse iudicet.
12 Galen. de H. et Plat. deer. V 6 (168) p. 450 M. οὐκ ἀρκεσϑεὶς
δὲ τούτοις ὁ Ποσειδώνιος ἐναργέστερόν ve καὶ σφοδρότερον καϑάπτεται
τῶν περὶ τὸν Χρύσιππον, ὡς οὐκ ὀρθῶς ἐξηγουμένων τὸ τέλος. 5
ἔχει δὲ ἡ ῥῆσις dr] QU δὴ παρέντες ἔνιοι τὸ ὁμολογουμένως fv συστέλ-
λουσιν εἰς τὸ πᾶν τὸ ἐνδεχόμενον ποιεῖν ἕνεχα τῶν πρώτων κατὰ φύσιν,
ὅμοιον. αὐτὸ ποιοῦντες τῷ σκοπὸν ἐκτίϑεσθαι τὴν ἡδονὴν ἢ τὴν ἀοχλησίαν
ἢ ἄλλο τι τοιοῦτον. ἔστι δὲ μάχην ἐμφαῖνον κατ᾽ αὐτὴν τὴν ἐκφοράν, καλὸν
δὲ καὶ εὐδαιμονικὸν οὐδέν. παρέπεται γὰρ κατὰ τὸ ἀναγκαῖον τῷ τέλει, τέ- τὸ
Aog δὲ οὐκ ἔστιν. ᾿Αλλὰ καί, τούτου διαληφϑέντος ὀρϑῶς, ἔξεστι μὲν αὐτῷ
χρῆσϑαι πρὸς τὸ διακόπτειν τὰς ἀπορίας, ἃς οἵ σοφισταὶ προτείνουσι, μὴ
μέντοι ye τῷ ,xaT ἐμπειρίαν τῶν κατὰ τὴν ὅλην φύσιν συμβαινόν-
τῶν füv,* ὅπερ ἰσοδυναμεῖ τῷ ὁμολογουμένως εἰπεῖν fiv, ἡνίκα
μὴ τοῦτο μικροπρεπῶς συντείνει εἰς τὸ τῶν ἀδιαφόρων τυγχάνειν. 15
Stob Eclog. II 76,83 W. Κλεάνθης γὰρ πρῶτος διαδεξάμενος αὐτοῦ
(se. τοῦ Ζήνωνος) τὴν αἵρεσιν προσέϑηκε ,..τῇ qon καὶ οὕτως ἀπέδωκε"
τέλος ἐστὶ τὸ ὁμολογουμένως vij φύσει (v. Ὅπερ ó Χρύσιππος σα-
φέστερον βουλόμενος ποιῆσαι, ἐξήνεγκε τὸν τρόπον τοῦτον" £v
κατ᾽ ἐμπειρίαν τῶν φύσει συμβαινόντων“ etc. 30
18 Oicero de finibus IV 14. Cum enim superiores, e quibus pla-
nissime Polemo, secundum naturam vivere summum bonum esse dixissent,
his verbis iria significari Stoici dicunt, unum eius modi ,vivere adhi-
bentem seientiam earum rerum, quae natura evenireni^; hune
ipsum Zenonis aiunt esse finem, declarantem illud, quod a te dictum est, 25
»Convenienter naturae vivere"; alterum signifieari idem, ut si diceretur
»Offidia media omnia aut pleraque servantem vivere." 15. Hoc sic expo-
page 13, segment 2/2
situm dissimile est superiori. Illud enim rectum est (quod κατόρϑωμα
dicebas) contingitque sapienti soli, hoc autem inchoati cuiusdam officii est,
non perfecti, quod cadere in nonnullos insipientes potest. Tertium autem, so
omnibus aut maximis rebus iis, quae secundum naturam sint, fruentem
vivere. Hoc non est positum in nostra actione; completur enim et ex eo
genere vitae, quod virtute fruitur, et ex iis rebus, quae sunt secundum
naturam neque sunt in nostra potestate. Sed hoc summum bonum, quod
tertia significatione intellegitur, eaque vita, quae ex summo bono degitur, 85
quia coniuncta ei virtus est, in sapientem solum cadit, isque finis bono-
rum, ut ab ipsis Stoicis scriptum videmus, a Xenocrate atque ab
. Aristotele constitutus est.
14 Cicero de fin. Π 34. His omnibus, quos dixi, consequentes sunt
fines bonorum, Aristippo simplex voluptas, Stoicis consentire naturae, 40
quod esse volunt *e virtute" id est honeste vivere; quod ita interpretan-
tur: vivere cum intelligentia rerum earum, quae natura eveni-
rent, eligentem ea, quae essent secundum naturam, reicientemque contraria.
14 respicit hanc Chrysippi definitionem Clem. Al. Paed. II 1 p. 162 Pott.
τὴν ϑεωρίαν τῶν κατὰ τὸν ἄνθρωπον συμβαινόντων κατὰ φύσιν. - τῷ Bake, τὸ
libri. 15 συντείνει Corn., συντείνειν codd. 16 Cf. In. 552. 2184. Videtur
Antiochus libro Antipatri uti, qhi pro Zenone et Chrysippo contra Peripateti-
cos (Academicos veteres) et. Archedemum pugnaret.
page 14, segment 1/2
0 DE FINE BONORUM.
35. Ita tres sunt fines expertes honestatis - - una simplex, euius Zeno
auctor, posita in decore tota, id est in honestate.
15 Cicero de finibus ΠῚ 9,31. relinquitur ut summum bonum sit,
vivere scientiam adhibentem earum rérum, quae natura eveni-
sani, seligentem quae secundum naturam, et, quae contra naturam sint,
reicientem, id est convenienter congruenterque naturae vivere.
16 Stobaeus ecl. II 77, 16 W. Τέλος δέ φασιν εἶναι τὸ εὐδαιμονεῖν,
οὗ ἕνεκα πάντα πράττεται, αὐτὸ δὲ πράττεται μὲν οὐδενὸς δὲ ἕνεχα᾽ τοῦτο :
δὲ ὑπάρχειν ἐν τῷ κατ᾽ ἀρετὴν ξῆν, ἐν τῷ ὁμολογουμένως ζῆν, ἔτι, ταὐτοῦ
10 ὄντος, ἐν τῷ κατὰ φύσιν ζῆν. Τὴν δὲ εὐδαιμονίαν ὁ Ζήνων ὡρίσατο τὸν
τρόπον τοῦτον᾽ εὐδαιμονία δ᾽ ἐστὲν εὔροια βίου. Κέχρηται δὲ καὶ Κλεάνϑης
τῷ ὅρῳ τούτῳ ἐν τοῖς ἑαυτοῦ συγγράμμασι καὶ ὁ Χρύσιππος καὶ οἱ ἀπὸ
τούτων πάντες, τὴν εὐδαιμονίαν εἶναι λέγοντες οὐχ ἑτέραν τοῦ εὐδαίμονος
βίου, καίτοι γε λέγοντες τὴν μὲν εὐδαιμονίαν σκοπὸν ἐκκεῖσθαι, τέλος δ᾽
15 εἶναι τὸ τυχεῖν τῆς εὐδαιμονίας, ὅπερ ταυτὸν εἶναι τῷ εὐδαιμονεῖν.
“ῆλον οὖν ἐκ τούτων, ὅτι ἰσοδυναμεῖ τὸ κατὰ φύσιν ξῆν᾽ καὶ τὸ κα-
λῶς ξῆν᾽ καὶ "zb εὖ ξῆν᾽ καὶ πάλιν ἱτὸ καλὸν κἀγαϑόν᾽ καὶ “ἡ ἀρετὴ καὶ
τὸ μέτοχον ἀρετῆς᾽ wel ὅτι πᾶν ἀγαϑὸν καλόν, ὁμοίως δὲ καὶ πᾶν αἰσχρὸν
κακόν᾽ OU ὃ καὶ τὸ Στωϊκὸν τέλος ἶσον δύνασϑαι τῷ κατ᾽ ἀρετὴν βίῳ.
: , [17 Michal in Eth. Nicom. (Comm. graec. Vol. XX) ed. Heylb. p. 598,920.
ὅτι κατὰ μὲν τὰς τῶν ἄλλων φιλοσόφων, Ἐπικουρείων ve xol τῶν ὕστερον
Στωϊκῶν περὶ εὐδαιμονίας ὑπολήψεις δύναταί τις εὐδαιμονίαν μεταδιδόναι
καὶ τοῖς ἀλόγοις ξῴοις -- ς--- διὰ τούτων ἄν τις παραστήσειεν. --- --- εἰ
τὸ κατὰ φύσιν διάγειν κατὰ τοὺς Στωϊκοὺς εὖ ξῆν ἐστι, τὸ δὲ εὖ
s) ζῆν καὶ κατ᾽ αὐτοὺς καὶ κατ᾽ Ἐπίκουρον εὐδαιμονεῖν ἔστι, τὸ κατὰ
φύσιν ἄρα διάγειν εὐδαιμονεῖν ἐστιν. ἀλλὰ μὴν ὑπάρχει τοῖς
page 14, segment 2/2
ἀλόγοις ζῴοις
τὸ κατὰ φύσιν διάγειν ἀπὸ γενέσεως μέχρι τῆς ἀκμῆς" εὐδαιμονεῖν ἔστι ἄρα
τὰ ἄλογα fGo.
p. 599,0. πάλιν εἰ τὸ εὐδαιμονεῖν ἐστε κατὰ τοὺς Στωϊκοὺς τὸ ἔσχα-
τον τῆς φυσικῆς ὀρέξεως, ἐφ᾽ ὃ ἐλθοῦσα ἡ φύσις τὸ οὗ ἕνεκα καὶ τὸ
τέλος ἔχει, οὗ τυχοῦσα πλέον οὐϑὲν ἐπιποϑεῖ πλὴν τοῦ κατέχειν αὐτὸ τὸ ol-
χκεῖον ἀγαϑὸν αὐτῇ καὶ μὴ ἀπολλύναι, τοῦτο δὲ ὑπάρχει καὶ τοῖς ἀλόγοις,
μετέχει ἄρα καὶ τὰ ἄλογα ξῷα εὐδαιμονίας.
18 Cicero de finibus III 22. βθᾷ ex hoc primum error tollendus
ss est, ne quis sequi existimet, ut duo sint ultima bonorum. Ut enim, si
cui propositum sit conliniare hastam aliquo aut sagittam, sieut nos ulti-
mum in bonis dicimus, sic illi facere omnia quae possit ut eonliniet, huic
in eiusmodi similitudine omnia sint facienda, ut conliniet, et tamen ut
omnia faciat quo propositum assequatur sit hoc quasi ultimum quale nos
40 summum in vita bonum dicimus, illud autem ut feriat quasi seligendum,
non expetendum.
19 Alexander Aphrod. Qaaest. II 16 p. 61,1 Bruns. Εἰ τῶν στο-
χαστικῶν τεχνῶν τέλος εἶναί τις λέγοι vb πάντα và παρ᾽ αὐτὰς ποιεῖν πρὸς
τὸ τοῦ προκειμένου τυγχάνειν, πῶς οὐχ ὁμοίως καὶ αὗται τοῦ οἰκείου τεύ-
9 ταὐτοῦ Heeren, τοῦ libri. 10 Cf. I n. 184 (Zeno) 554 (Cleanthes).
17 πάλιν Meineke, πᾶν libri. 18 καὶ τὸ Canter, ἢ τὸ libri. 19 τῷ Heeren,
τῶν libri. | βίῳ Heeren, βίου libri. 30 Cf. p. 3,26. 36 sicut nos AB sic
nos duo cod. Goerenzii. 89. sit hoc Ernesti, sed hoc libri. E
page 15, segment 1/2
DE FINE BONORUM. ! 7
ξονται τέλους ταῖς οὐ στοχαστικαῖς τῶν τεχνῶν; δοκοῦσι δὲ κατὰ τοῦτο μά-
Aure διαφέρειν τῶν ἄλλων αἵ στοχαστικαὶ τῷ μὴ ὁμοίως τοῦ τέλους τυγχά-
νειν. καϑ' οὃς μὲν (yàg? τέλος ἐστὴν αὐταῖς τὸ τυχεῖν τοῦ προκειμένου,
διαφέροιεν ἂν ταύτῃ καϑ' oUg δὲ τὸ προειρημένον ἐστὶν αὐταῖς τέλος, εἰ
καὶ [τὰ] τοῦ τέλους [μὴ] ὁμοίως τυγχάνουσι, διαφέροιεν (Uv) αὐτῶν κατὰ s
τὸ μὴ ὅμοιον αὐταῖς τὸ τέλος ἔχειν. ἐκεῖναι μὲν γὰρ τῷ τοῖς κατὰ τὴν
τέχνην γινομένοις ἔπεσϑαι τὸ οὗ χάριν γίνονται καὶ τὴν ἀποτυχίαν αὐταῖς
τοῦ προκειμένου κατὰ τὴν διαμαρτίαν τῶν γινομένων, οὐ τεχνικῶς γινομέ-
νῶν, ἕπεσϑαι, τέλος ἔχουσι τὸ τυχεῖν τοῦ προκειμένου (ἴσον γὰρ ἐν ἐκείναις
τῷ πάντα τὰ παρ᾽ αὐτὰς ποιῆσαι πρὸς τὸ τυχεῖν τοῦ προκχειμένου τὸ καὶ τὸ
τυχεῖν αὐτοῦ ταῦτα γὰρ ποιουσῶν τὰ παρ᾽ αὐτὰς γίγνεται). ἐπὶ δὲ τῶν
στοχαστικῶν τῷ μὴ πάντως τοῖς γινομένοις κατὰ τὴν τέχνην ἕπεσθαι τὸ οὗ
χάριν, διὰ τὸ δεῖσϑαι πρὸς τὸ τυχεῖν ἐκείνου πολλῶν, ἃ μὴ ἔστιν ἐπὶ μόνῃ
τῇ τέχνῃ, ἔτι δὲ καὶ αὐτὰ τὰ κατὰ τὴν τέχνην γινόμενα μὴ ὡρίσϑαι μηδὲ
τῶν αὐτῶν εἶναι ποιητικὰ τῷ μὴ πάντῃ ὁμοίως ἔχουσιν προσφέρεσϑαι, διὰ 15
«τὸ» πάντα ἢ διὰ «τὸ» τινὰ καὶ ἄλλως ἐν αὐταῖς, οὐχ ὡς προσεδοκᾶτο,
ἕπεσϑαι, οὐ τὸ τυχεῖν τοῦ προχειμένου τέλος ἐστίν, ἀλλὰ τὸ ἀποπληρῶσαι τὰ
τῆς τέχνης.
8 2. Contra aliorum philosophorum fines disputatur.
20 Cicero de finib. IV 11,28. Chrysippus autem. exponens diffe- so
rentias animantium, ait alias eorum corpore excellere, alias autem animo,
nonnullas valere utraque ve: deinde disputat, quod cuiusque generis ani-
mantium. statui deceat extremum. Cum. autem. hominem. in eo. generc
qosuissel, ut ei tribueret. animi excellentiam, summum. bonum id. consti-
tuit, non ut excellere animo, sed ut mihil. esse praeter animum. videretur. ss
21 Cicero Acad. Pr. I1 45, 188. Testatur saepe Chrysippus,
page 15, segment 2/2
tres
solas esse sententias quae defendi possint de finibus bonorum. | Circum-
cidit οἱ amputat multitudinem: aut enim. honestatem csse. finem aut vo-
luptatem aut utrumque; nam qui summum bomwum dicant id esse, si
vacemus ommi molestia, eos invidiosum nomen. voluptatis fugere, sed in so
vicinitate versari: quod facere eos etiam, qui illud idem cum honestate
coniungerent; mec mulio secus eos qui ad honestatem prima naturae
: commoda. adiungerent: ita ires velinquit sententias, quas putat probabi-
liter posse defendi.
ibid. 46, 140. Unum igitur par, quod. depugnet, reliquum est, vo- ss
luptas cum. honestate. De quo Chrysippo fwit, quantum. ego. sentio, non
magna contentio. Alteram si sequare, multa ruunt et mazime
3 γὰρ addidi. 4 προειρημένον scripsi, προκείμενον libri. 5 εἰ xol τὰ
τοῦ Vict, οὐ xol τὰ τοῦ libri; τὰ seclusi. | μὴ seclusi. | &v add. Spengel.
6 τῷ τοῖς Spengel, τούτοις libri. 10 αὐτὰς Spengel, αὐτῶν libri. 11 ποιουσῶν
scripsi, ποιούντων libri. || αὐτὰς Spengel, ἑαυτοῖς libri. 16 τὸ addidi. || ἢ
διὰ τὸ scripsi, ἢ διὰ Victor. ἡ δὲ libri. 11 ἔπεσϑαι scripsi, ἔσεσθαι libri.
24 animus libri.
page 16, segment 1/2
8 DE FINE BONORUM.
communitas cum hominum genere, caritas, amicitia, iustitia,
reliquae virtules; quarum esso nulla. potest, nisi erit. gratuita... Nam
quae voluptate quasi mercede aliqua ad officium. impellitur, ea mon
est virlus, sed. fallaz imitatio simulatioque virtutis.
5 29 Cicero de finib. II 14, 44. Πα ceterorum sententiis semotis re- "
linquitur, mon mihi cum Torquato, sed virtuti cum. voluptate certatio.
Quam. quidem. certationem homo et acutus et. diligens, Chrysippus mon
contemnit; totumque discrimen. summi boni in. earum. comparatione posi-
tum putat.
10 23 Plut. de Stoic. repugn. ep. 15 p. 1040c. Πάλιν ἐν τοῖς περὶ
Δικαιοεύνης ὑπειπὼν ὅτι τοὺς ἀγαθὸν ἀλλὰ μὴ τέλος τιθεμένους τὴν
ἡδονὴν ἐνδέχεται εῴζειν καὶ τὴν δικαιοεύνην, θεὶς τοῦτο κατὰ λέξιν
εἴρηκε. ,Τάχα γὰρ ἀγαθοῦ αὐτῆς ἀπολειπομένης, τέλους δὲ μή,
τῶν δὲ δι᾽ αὑτὰ αἱρετῶν ὄντος καὶ τοῦ καλοῦ, ςῴζοιμεν ἂν
15 τὴν bikoiocUvnv, μεῖζον ἀγαθὸν ἀπολιπόντες τὸ καλὸν καὶ τὸ
δίκαιον τῆς ἡδονῆς.“ Cf ep. 18. ubi plane eadem verba exstant.
' Plut. de eomm. not. op. 25 p. 1070d. ἔν γε roig περὶ Δικαιοσύ-
vqe, εἰ μέν τις ὑπόϑοιτο τὴν ἡδονὴν τέλος, οὐκ οἴεται σῴξεσϑαι τὸ δί-
καιον᾽ εἰ δὲ μὴ τέλος ἀλλὰ ἁπλῶς ἀγαϑόν, οἴεται" τὰς δὲ λέξεις οὐκ οἴομαί
30 σὲ δεῖσθαι νῦν ἀκούειν ἐμοῦ καταλέγοντος᾽ τὸ γὰρ τρέτον περὶ Δικαιο-
σύνης βιβλίον ἐστὶ πανταχόϑεν λαβεῖν.
24 Plut. de Stoic. repugn. cp. 15 p. 10406. Ἵνα δὲ μηδ᾽ ἀπολο-
γίαν ὑπολίπῃ τοῖς ἐναντιώμαςειν, ᾿Αριετοτέλει περὶ δικαιοεύνης
ἀντιγράφων ,00 gncv αὐτὸν ὀρθῶς λέγειν, ὅτι τῆς ἡδονῆς τέλους
25 οὔτης ἀναιρεῖται μὲν f| δικαιοεύνη, ευναναιρεῖται δὲ τῇ bikoiocóvr καὶ
τῶν ἄλλων ἀρετῶν ἑκάετη᾽ τὴν μὲν γὰρ δικαιοεύνην ὑπ᾽ αὐτῶν ὡς ἀλη-
Oc ἀναιρεῖεθαι, τὰς δ᾽ ἄλλας ἀρετὰς οὐδὲν κωλύειν ὑπάρχειν, εἰ καὶ
μὴ δι᾽ αὑτὰς αἱρετάς, ἀλλ᾽ ἀγαθὰς γοῦν καὶ ἀρετὰς ἐςομένας“ εἶτα
page 16, segment 2/2
ἑκάςτην
ἐξ ὀνόματος προςαγορεύει. Βέλτιον δὲ τὰς ἐκείνου λέξεις ἀναλαβεῖν᾽
80, ἣς ràp ἡδονῆς, φηείν, ἐμφαινομένης τέλους κατὰ τὸν τοιοῦ-
τον λόγον, τὸ μὲν τοιοῦτο πᾶν μοι δοκεῖ οὐκ ἐμπεριλαμβά-
veceav διὸ ῥητέον, μήτε τῶν ἀρετῶν τινα δι᾽ αὑτὴν αἱρετὴν
εἶναι, μήτε τῶν κακιῶν φευκτήν, ἀλλὰ πάντα ταῦτα δεῖν ἀνα-
φέρεεθαι πρὸς τὸν ὑποκείμενον ckomóv: οὐδὲν μέντοι κωλύςει
86 κατ᾽ αὐτούς, τὴν ἀνδρείαν μὲν καὶ τὴν φρόνηειν καὶ τὴν ἐγκρά-
τειαν καὶ τὴν καρτερίαν καὶ τὰς ὁμοίας ταύταις ἀρετὰς εἶναι
τῶν ἀγαθῶν, τὰς δ᾽ ἐναντίας (xaxíac» ὑπάρχειν φευκτάς."
25 Plut. de comm. not. cp. 25 p. 1070d. Καὶ μὴν ὅτι δυοῖν
11 ἀγαϑὸν Wy. τἀγαθὸν libri. 13 hoc loco trad. ἀγαϑοὺς ἀπολειπομέ-
νοῦς, Corr. ex op. 13. 14 αὑτὰ scripsi, αὑτῶν libri. 28 αἱρετὰς Mez.
37 κακίας add. Mez.