Public domain
The work and displayed translations are recorded as public domain or from an open transcription.
Cicero
Letters to Atticus Passage 1
Passage 1,008 of 1,479
Canonical reference 12.21.1
Latin
perseus-cicero-letters_to_atticus-lat
legi Bruti epistulam eamque tibi remisi sane non prudenter rescriptum ad ea quae requisieras. sed ipse viderit. quamquam illud turpiter ignorat. Catonem primum sententiam putat de animadversione dixisse quam omnes ante dixerant praeter Caesarem et, cum ipsius Caesaris tam severa fuerit qui tum praetorio loco dixerit, consularium putat leniores fuisse, Catuli, Servili, Lucullorum, Curionis, Torquati, Lepidi, Gelli, Volcaci, Figuli, Cottae, L. Caesaris, C. Pisonis, M'. Glabrionis, etiam Silani, Murenae designatorum consulum. cur ego in sententiam Catonis? quia verbis luculentioribus et pluribus rem eandem comprehenderat. me autem hic laudat quod rettulerim, non quod patefecerim, quod cohortatus sim, quod denique ante quam consulerem ipse iudicaverim. quae omnia quia Cato laudibus extulerat in caelum perscribendaque censuerat, idcirco in eius sententiam est facta discessio. hic autem se etiam tribuere multum mi putat quod scripserit optimum consulem. quis enim ieiunius dixit inimicus? ad cetera vero tibi quem ad modum rescripsit! tantum rogat de senatus consulto ut corrigas. hoc quidem fecisset, etiam si a librano admonitus esset. sed haec iterum ipse viderit.
English AI-generated translation, non-official
Codex gpt-5.6-sol · Non-official working translation · 2026-09-11
I read Brutus' letter and sent it back to you. His answer to your questions was certainly not judicious. But he must see to that himself. Still, his ignorance on one point is disgraceful. He thinks Cato was the first to propose punishment, though everyone except Caesar had spoken for it before him; and although Caesar's own speech, delivered in his capacity as praetor, was so severe, Brutus thinks the former consuls had proposed more lenient measures: Catulus, Servilius, the Luculli, Curio, Torquatus, Lepidus, Gellius, Volcacius, Figulus, Cotta, Lucius Caesar, Gaius Piso, Manius Glabrio, and even Silanus and Murena, the consuls-elect. Why did I support Cato's proposal? Because in more splendid and fuller language he had embraced the same substance. Brutus praises me here merely for referring the matter to the senate, not for exposing the conspiracy, delivering the exhortation, and finally announcing my own judgment before asking the senate's opinion. Because Cato had raised all those deeds to the skies with praise and proposed that they be entered fully in the record, the division was therefore taken on his motion. Yet Brutus thinks he grants me a great distinction by writing “an excellent consul.” What enemy ever spoke more meagerly? And how he answered you on the other points! He asks you only to correct the senatorial decree. He would have done that even if a copying clerk had warned him. But again, he must see to this himself.
French AI-generated translation, non-official
Codex gpt-5.6-sol · Non-official working translation · 2026-09-11
J’ai lu la lettre de Brutus et te l’ai renvoyée. Il n’a vraiment pas répondu avec discernement aux questions que tu lui avais posées. Mais qu’il voie lui-même. Il ignore pourtant honteusement ce point : il croit que Caton fut le premier à proposer une peine, alors que tous l’avaient fait avant lui, sauf César. Et puisque la proposition de César lui-même, qui parla alors comme ancien préteur, était très sévère, Brutus croit que celles des consulaires furent plus douces : Catulus, Servilius, les Lucullus, Curion, Torquatus, Lepidus, Gellius, Volcacius, Figulus, Cotta, Lucius César, Caius Pison, Manius Glabrion, et même Silanus et Murena, consuls désignés. Pourquoi me suis-je rallié à l’avis de Caton ? Parce qu’il avait exprimé la même décision en termes plus brillants et plus développés. Mais Brutus me loue ici d’avoir soumis la question au Sénat, non d’avoir révélé le complot, d’avoir exhorté les sénateurs, et enfin d’avoir prononcé moi-même mon jugement avant de les consulter. Comme Caton avait porté toutes ces actions jusqu’au ciel par ses louanges et proposé de les consigner par écrit, on passa pour cette raison à son avis. Brutus croit encore beaucoup m’accorder en écrivant « le meilleur des consuls ». Quel ennemi aurait parlé plus sèchement ? Et comme il t’a répondu sur le reste ! Il te demande seulement de corriger le sénatus-consulte. Il l’aurait fait même sur l’avertissement d’un copiste. Mais encore une fois, qu’il voie lui-même.
Concepts in this passage
Civic duty
View detailed page
Filter the library
Family
View detailed page
Filter the library
Fortune
View detailed page
Filter the library
Friendship
View detailed page
Filter the library
Judgment
View detailed page
Filter the library